Gatunki drewna i wykorzystanie w modelarstwie

Gatunek, twardość, ciężar gatunkowy, barwa

Właściwości drewna

Obróbka

Zastosowanie

Akacja — grochodrzew

(Robinia pseudacacia)

Bardzo twarde, dość ciężkie.

Twardziel — żóltawozielona do złotobrązowej. Pasy i żyłki.

Wytrzymałe, średnio elasty­czne. Nadaje się na części o kształtach giętych. Słabo kur­czliwe.

W czasie suszenia łatwo pęka. Bardzo źle łupliwe. Źle przyjmuje gwoździe. Dobre do po­lerowania, trudne do wyprawiania (bejcowania).

Obróbka ostrymi narzędziami. Można gładko ostrugać i do­skonale obrobić na tokarce.

Elementy toczone. Elementy konstrukcyjne, czopy, umoc­nienia.

Balsa (Ochronna lagopus)

Bardzo miękkie, nadzwyczaj

lekkie.

Barwa przecięcia:

białobrązowa.

Sztywne, włókniste, bardzo elastyczne, nie kurczy się, do­skonałe do cięcia, polerowania, wyprawiania (bejcowania). Źle trzyma gwoździe i wkrętki. Dobre do klejenia.

Piłowanie, szczególnie piłą szerokozębną. Ostrugane wy­maga dobrego szlifowania.

W modelarstwie okrętów na­daje się jedynie pokryte płótnem

Brzoza (Betula verrucosa)

Miękkie i dość lekkie.

Twardziel — żółtobrązowa do brązowej;

biel — białawy, w kierunku rdzenia żółtawy

Wytrzymałe, elastyczne, bar­dzo kurczliwe, łatwe do odkształcania. Nie łupliwe. Łatwo przyjmuje gwoździe. Moż­na rzeźbić, polerować, wypra­wiać.

Obróbka wszystkimi metoda­mi strugania, szlifowania. Toczenie na tokarce.

Detale rzeźbione. Nadbudów­ki pokładowe i jako materiał wypełniający.

Buk (Fagus sihatica)

Bardzo twarde, dość ciężkie.

Biel — czerwonawobiały lub

bladobrązowy.

Wytrzymałe, średnio elastycz­ne, można kształtować przez zginanie. Kurczliwe i skłonne do odkształceń. W czasie su­szenia łatwo pęka. Bardzo źle łupliwe. Źle przyjmuje gwoź­dzie. Trudne do rzeźbienia i formowania. Daje się dosko­nale polerować i wyprawiać.

Obróbka na tokarce wszystki­mi praktycznymi metodami i dobrymi narzędziami. Do­skonale można je malować i lakierować.

Toczone elementy pokładowe i konstrukcyjne.

Bukszpan (Buxus sempewirens)

Twarde jak kamień, bardzo ciężkie.

Biel — od jasnego do ciemno­żółtego.

Bardzo wytrzymałe, średnio elastyczne, bardzo kurczliwe. Bardzo źle łupliwe. Bardzo źle przyjmuje gwoździe. Trudne do rzeźbienia i formowania, ciężkie do polerowania i wy­prawiania.

Obróbka ciężka ze względu na wielką twardość. Daje się doskonale wygładzić strugiem i szlifować. Bardzo dobra obróbka na tokarce.

Rzeźby dłutowane, elementy toczone. Rzeźbiony kadłub, wręgi, stępka.

Daglezja — jedlica zielona

(Pseodotsuga taxijolia)

Drewno o wąskich pierście­niach bieli jest bardzo miękkie. Drewno o szerokich pierście­niach bieli jest twarde. Lekkie. Twardziel — żółtawa, czerwo­nawo brązowa; biel — żółtawobiały.

Wytrzymałe, włókniste, elastyczne, mało kurczliwe. W czasie suszenia pęka. Drewno miękkie, łatwe do obróbki. Drewno twarde trudne do obróbki. Łatwo przyjmuje gwoździe i wkrętki. Można polerować i wyprawiać. Źle trzyma farbę

Obróbka odmiany miękkiej ostrymi narzędziami. Obróbka odmiany twardej wszystkimi metodami strugania.

Kadłub.

Dąb bezszypułkowy

(Quercus sessilis)

Twarde, dość ciężkie. Twardziel — żółtawobrązowa; biel — żółtawobiały

Wytrzymałe, włókniste, śred­nio elastyczne i giętkie. Dość kurczliwe, łatwo pęka w czasie suszenia. Łupliwe. Źle przyjmuje gwoździe. Trudne do rzeźbienia, formowania, polerowania i wyprawiania.

Obróbka dobrymi narzędzia­mi przy zastosowaniu wszyst­kich praktycznych metod.

Elementy rzeźbione, dłutowa­ne. Elementy konstrukcyjne. Podstawa każdego modelu.

Dąb szypułkowy (Quercus pedunculata)

Twarde, dość ciężkie. Twardziel — żółtobrązowa; biel — żółtawobiały.

Wytrzymałe, włókniste, śred­nio elastyczne i giętkie. Dość kurczliwe, łatwo pęka w czasie suszenia. Łupliwe. Źle przyjmuje gwoździe. Trudne do rzeźbienia, formowania, polerowania i wyprawiania.

Obróbka dobrymi narzędziami przy zastosowaniu wszystkich praktycznych metod.

Elementy rzeźbione, dłutowa­ne. Elementy konstrukcyjne. Podstawa każdego modelu.

Grab pospolity (Carpinus betulus)

Bardzo twarde. Ciężkie. Biel — od szarawobiałego do żółtawo białego.

Wytrzymałe, włókniste, elastyczne, bardzo kurczliwe i skłonne do odkształceń. W czasie suszenia łatwo pęka. Bar­dzo źle łupliwe. Źle przyjmuje gwoździe. Doskonale można je polerować i wyprawiać.

Obróbka utrudniona ze wzglę­du na twardość i zadry. Nie można gładko ostrugać. Dłu­go wysycha.

Kadłub pełny, rzeźbiony. Pod­stawa modelu. Czopy, kliny, elementy konstrukcyjne.

Grusza (Pirus communis)

Twarde, dość ciężkie.

Biel — czerwonawo brązowy z błyszczkami.

Wytrzymałe, mało elastyczne, bardzo kurczliwe i łupliwe. Łatwo przyjmuje gwoździe. Można rzeźbić, formować, polerować. Łatwo wyprawiać.

Struganie, polerowanie.

Elementy rzeźbione i toczone-Wszystkie części potrzebne do budowy modelu.

Jesion wyniosły (Fraxinus excehior)

Twarde, dość ciężkie.

Biel — czerwonawo brązowy z błyszczkami.

Wytrzymałe, włókniste, ela­styczne, giętkie, duża skłon­ność do odkształcania się, źle łupliwe. Źle przyjmuje gwoździe. Ciężkie do rzeźbienia i formowania. Trudne do wyprawiania (bejcowania).

Obróbka ostrymi narzędziami.

Elementy konstrukcyjne, wzmocnienia, czopy widoczne i niewidoczne

Jodła biała (Abies alba)

Bardzo miękkie i lekkie.

Biel — żółto czerwonawy aż do białego.

Wytrzymałe i elastyczne, nie kurczy się, łatwo się odkształca i pęka (pęknięcia pierścienio­we). Dobrze przyjmuje gwoź­dzie, łatwe do strugania, rzeź­bienia, polerowania i wypra­wiania (bejcowania).

Obróbka wszystkimi ostrymi narzędziami.

Kadłub pełny, rzeźbiony pro­stych modeli.

Kasztan jadalny (Castanea satwa)

Twarde, dość lekkie. Twardziel — od jasnego do ciemnego brązu; biel — brudno biały

Sztywne, bardzo włókniste, elastyczne, giętkie, mało kurcz­liwe, łatwo się odkształca. Łat­wo pęka w czasie suszenia. Łupliwe, łatwo przyjmuje gwoździe. Można rzeźbić, po­lerować i wyprawiać

Obróbka wszystkimi metoda­mi strugania.

Rzeźbione i toczone detale na kadłubie i nadbudówkach po­kładowych.

Kasztanowiec (Aesculus hippocastanum)

Bardzo miękkie i lekkie. Biel — żółtawobiały.

Sztywne, bardzo włókniste, mało elastyczne, można kształtować przez zginanie. Słabo kurczliwe, łupliwe. Dobrze trzyma gwoździe i wkrętki. Można polerować i wyprawiać (bejcować).

Obróbka strugarkami. Daje nierówne wióry. Obróbka ter­miczna powierzchniowa

Części kadłuba i nadbudówek.

Klon (Acer platanoides)

Twarde, dość lekkie.

Twardziel — czerwonawo biała:

biel — żółtawobiały.

Wytrzymałe, elastyczne, średnio kurczliwe, skłonne do odkształceń. Przy suszeniu łatwo pęka. Nie łupliwe, źle przyjmuje gwoździe. Trudne do rzeźbienia, łatwe do po­lerowania i wyprawiania (bej­cowania). Trudne do klejenia.

Obróbka wszystkimi metoda­mi strugania. Uwaga: przy obróbce maszynami szybko­obrotowymi grzeje się aż do momentu zapłonu.

Detale toczone, rzeźbione, trwałe. Kadłub i nadbudówki pokładowe.

Limba (Pinus Cembra)

Bardzo miękkie i lekkie.

Twardziel jasno czerwono brązowa; biel – jasnożółty;

Wytrzymałe, w miarę elastyczne, nie kurczy się, łatwo łupliwe, dobrze przyjmuje gwoździe, łatwe do strugania, polerowania i wyprawiania (bejcowania)

Struganie, piłowanie, klejenie i obróbka każdym narzędziem. Opalanie, obróbka termiczna.

Maszty i reje

Lipa (Tilia cordata)

Bardzo miękkie i lekkie.

Biel — białożólty lub czerwonawo biały.

Wytrzymałe, bardzo elastycz­ne. Można kształtować przez zginanie. Silna kurczliwość. Łatwo pęka. Łatwo przyjmuje gwoździe i wkrętki. Dobrze daje się rzeźbić. Nie można polerować. Źle znosi wyprawianie (bejcowanie).

Obróbka strugarkami, daje równe wióry. Rzeźbienie i kształtowanie we wszystkich kierunkach.

Części rzeźbione, wszystkie detale, we wszystkich fazach budowy modelu. Może być zastąpione przez klon.

Mahoń (Swietenia mahagoni)

Twarde. Dość lekkie.

Twardziel — czerwonawo brązowa;

biel — od białego do ciemno­brązowego.

Wytrzymałe, włókniste, słabo elastycznie i kurczliwe, łupliwe. Łatwo przyjmuje gwoź­dzie. Łatwe do polerowania, rzeźbienia, do klejenia, i wyprawiania Trudne do strugania

Obróbka ostrymi narzędziami.

Maszty, bomy, reje, kadłub, nadbudówki pokładowe.

Modrzew (Larix europeana)

Dość twarde, lekkie.

Twardziel — czerwonawo brązowa do czerwonej;

biel — żółtawo biały.

Wytrzymałe, elastyczne, mało kurczliwe, łupliwe. Łatwo przyjmuje gwoździe, łatwe do rzeźbienia. Nie można polerować. Łatwe do wyprawiania (bejcowania).

Obróbka wszystkimi metoda­mi strugania.

Maszty i wyposażenie. Nad­budówki pokładowe.

Olcha czarna (Alnus glutinosa)

Miękkie i lekkie.

Biel — czerwonawo biały do żółtawoczerwonego z błyszczkami.

Sztywne, mało elastyczne, bardzo kurczliwe. Pęka w cza­sie suszenia, łupliwe. Łatwo przyjmuje gwoździe i wkrętki. Można polerować, wyprawiać, rzeźbić. Daje się doskonale kleić

Obróbka strugarką.

Detale rzeźbione, toczone na tokarce. Kadłub i nadbudówki.

Orzech czarny (Juglans nigrd)

Dość twarde, ciężkie. Twardziel — czekoladowo brązowa, częsty odcień czerwona­wy

biel — od białego do brązowego.

Wytrzymałe, włókniste, elastyczne, bardzo kurczliwe. Można kształtować przez zginanie. W czasie suszenia łatwo pęka. Łupliwe. Dobrze przyj­muje gwoździe. Łatwe do rzeźbienia, polerowania i wyprawiania.

Obróbka wszystkimi metoda­mi strugania.

Detale rzeźbione i toczone. Kadłub i nadbudówki pokła­dowe.

Orzech włoski (Juglans regia)

Twarde, dość ciężkie.

Twardziel — matowa czarno brązowa, często ciemny szlak;

biel — szarawobiały.

Wytrzymałe, elastyczne, gięt­kie, kurczliwe, łupliwe. Łatwo przyjmuje gwoździe. Łatwe do polerowania, rzeźbienia i wyprawiania.

Obróbka wszystkimi metoda­mi strugania. Przez parowanie zatraca charakterystyczne ko­lory.

Detale rzeźbione i toczone. Kadłub i nadbudówki pokła­dowe

Osika (Populos tremula)

Bardzo miękkie i lekkie.

Biel — żółtobiały, białe błyszczki.

Wytrzymałe, włókniste, elastyczne, giętkie, mało kurczli­we, łatwo pęka. Dobrze przyj­muje gwoździe i wkrętki. Nie można polerować. Łatwe do wyprawiania (bejcowania)

Obróbka strugarkami. Daje nierówne wióry, nie daje się gładko ostrugać. Termiczna obróbka powierzchniowa.

Nadbudówki pokładowe, ło­dzie ratunkowe. Można zastą­pić wierzbą.

Sosna amerykańska (Pinus strobus)

Bardzo miękkie i lekkie.

Twardziel — żółto-ciemno

czerwona do koloru skóry

(cielistego);

biel — żółtawobiały.

Wytrzymałe, mało elastyczne, słabo kurczliwe, łupliwe. Dobrze przyjmuje gwoździe, łatwe do rzeźbienia. Nie daje się polerować i wyprawiać (bejcować).

Obróbka wszystkimi ostrymi narzędziami. Toczenie na to­karce precyzyjnej.

Maszty, reje.

Sosna pospolita (Pinus silvestris)

Miękkie i lekkie.

Twardziel — żółtawo czerwona do brązowej;

biel — żółtawobiały.

Wytrzymałe, średnio elastycz­ne, średnio kurczliwe, łupliwe. Łatwo przyjmuje gwoździe. Nie można polerować, dobrze znosi wyprawianie.

Obróbka strugarkami. Daje nierówne wióry, w czasie stru­gania łatwo pęka.

Maszty, reje i jako materiał wypełniający

Świerk pospolity (Picea excelsa)

Bardzo miękkie i lekkie. Twardziel — biała, błyszcząca z odcieniem czerwonawym; biel — taki sam, ale bez po­łysku.

Wytrzymałe, niekurczli we, elastyczne. Skłonne do odkształceń w czasie suszenia. Łatwo przyjmuje gwoździe, daje się polerować i wyprawiać.

Obróbka ostrymi narzędziami.

Wewnętrzne elementy konstrukcyjne

Topola czar (Populus nigra)

Bardzo miękkie i lekkie.

Twardziel — jasnobrązowa do jasnozielonej;

biel — biały do żółtawobia-

łego.

Wytrzymałe, średnio elastycz­ne. Daje się kształtować przez gięcie.

Obróbka strugarkami. Daje nierówne wióry, nie daje się gładko ostrugać.

Proste modele i kadłuby, ewentualnie poszycie.

Topola kanadyjska (Populos canadensis)

Bardzo miękkie i lekkie. Twardziel — szarobrązowa; biel — śmietankowo biały.

Wytrzymałe, włókniste, śred­nio elastyczne, silnie kurczli­we, łupliwe. Daje się kształto­wać przez gięcie. Przyjmuje gwoździe i wkrętki. Nadaje się do rzeźbienia, polerowania i wyprawiania.

Obróbka strugarkami. Daje nierówne wióry, nie daje się gładko ostrugać. Obróbka termiczna powierz­chniowa.

Nadbudówki pokładowe. Moż­na zastąpić sosną amerykańską.

Wiąz polny (Ulmus campestris)

Twarde, dość lekkie. Twardziel — czekoladowo brązowa i czerwonawo brązowa; biel — żółtawobiały.

Bardzo wytrzymałe, włókniste, elastyczne, giętkie. Mocno kurczliwe. Łatwo się odkształ­ca i pęka w czasie suszenia. Bardzo trudne do łupania, rzeźbienia i formowania. Bar­dzo źle przyjmuje gwoździe. Nie można polerować. Łatwe do wyprawiania (bejco­wania).

Obróbka tylko ostrymi narzę­dziami i maszynami wysoko-obrotowymi. Na tokarce nale­ży stosować ostrzejsze noże do skrawania.

Trwałe detale rzeźbione (dłu­towane), ożebrowania, części konstrukcyjne.

Wierzba biała (Salix alba)

Bardzo miękkie i lekkie.

Twardziel — od jasnoczerwonej do czerwonobrązowej, pasy

szare;

biel — biały z żółtawymi błyszczkami.

Wytrzymałe, średnio elastycz­ne, słabo kurczliwe. Łatwo się odkształca i pęka przy susze­niu. Łatwo przyjmuje gwoź­dzie i wkrętki. Można je łatwo rzeźbić i formować. Nie moż­na polerować. Daje się dobrze wyprawiać (bejcować).

Ze względu na luźną budowę nie można obrabiać strugarka­mi.

Jako materiał wypełniający po zupełnym wysuszeniu.